حکم مهاجرت به کشورهای غیر اسلامی از دیدگاه فقه اسلامی
DOI:
https://doi.org/10.64104/v10.Issue17.n35.2025الكلمات المفتاحية:
حکم شرعی، مهاجرت، پناهندگی، اللجوء، اقامت مؤقت و دایمی، کشورهای غیر اسلامی و فقه اسلامیالملخص
پدیدهٔ مهاجرت به کشورهای غیر اسلامی غرض اقامت مؤقت یا دایمی در آن کشورها، یکی از قضایای جدید بوده که مستلزم توضیح حکم شریعت اسلامی در خصوص آن میباشد. بررسی موضوع مهاجرت به کشورهای غیر اسلامی از دیدگاه فقهاء وعلمای فقه اسلامی، مسئله اصلی این تحقیق است. اهمیت این موضوع به حدی است که از یک سو رفتن به کشورهای غیر اسلامی خطر بزرگی را متوجه دین شخص مهاجر نموده و از سوی دیگر این پدیده شوم، چالش بزرگ در راستای رشد و توسعه کشورهای اسلامی در سراسر جهان و بخصوص کشور عزیز ما أفغانستان بشمار میرود. روش این پژوهش، روش کتابخانه ای، استقراء نظریات واقوال فقهاء، ارزیابی، و داوری تحلیلی است. نتایج بحث نشان میدهد که از دیدگاه شریعت اسلامی مهاجرت یا اقامت در کشورهای غیر اسلامی بستگی به حالات و شرایط، دارد. براساس قول راجح علمای معاصر فقه اسلامی، هرگاه اقامت و مهاجرت در کشورهای غیر اسلامی سبب وقوع شخص پناهنده و خانواده اش در فتنه میشود، و نتواند شعایر دینی را اقامه کند، در اینصورت اقامت در دار کفر – خواه مؤقت باشد ویا دایمی – حرام است، و در صورتیکه برای دستیابی به معیشت بهتر، آسایش و لذت از زندگی پناهنده شده باشد، اقامت در دار کفر مکروه تحریمی است، چون خوف وقوع در فتنه و ذوب شدن در جامعه غربی خیلی متوقع است، در حالیکه در صورت ضرورت شدید چون دعوت اهل این کشورها بسوی اسلام، طلب علم ضروری، تداوی مرض، وگریز از حاکم ظالم، واجب و سنت است، و در حالات عادی حکم اباحت، کراهیت ویا جواز را نظر به حالات مختلف بخود میگیرد. پدیدهٔ مهاجرت به کشورهای غیر اسلامی غرض اقامت مؤقت یا دایمی در آن کشورها، یکی از قضایای جدید بوده که مستلزم توضیح حکم شریعت اسلامی در خصوص آن میباشد. بررسی موضوع مهاجرت به کشورهای غیر اسلامی از دیدگاه فقهاء وعلمای فقه اسلامی، مسئله اصلی این تحقیق است. اهمیت این موضوع به حدی است که از یک سو رفتن به کشورهای غیر اسلامی خطر بزرگی را متوجه دین شخص مهاجر نموده و از سوی دیگر این پدیده شوم، چالش بزرگ در راستای رشد و توسعه کشورهای اسلامی در سراسر جهان و بخصوص کشور عزیز ما أفغانستان بشمار میرود. روش این پژوهش، روش کتابخانه ای، استقراء نظریات واقوال فقهاء، ارزیابی، و داوری تحلیلی است. نتایج بحث نشان میدهد که از دیدگاه شریعت اسلامی مهاجرت یا اقامت در کشورهای غیر اسلامی بستگی به حالات و شرایط، دارد. براساس قول راجح علمای معاصر فقه اسلامی، هرگاه اقامت و مهاجرت در کشورهای غیر اسلامی سبب وقوع شخص پناهنده و خانواده اش در فتنه میشود، و نتواند شعایر دینی را اقامه کند، در اینصورت اقامت در دار کفر – خواه مؤقت باشد ویا دایمی – حرام است، و در صورتیکه برای دستیابی به معیشت بهتر، آسایش و لذت از زندگی پناهنده شده باشد، اقامت در دار کفر مکروه تحریمی است، چون خوف وقوع در فتنه و ذوب شدن در جامعه غربی خیلی متوقع است، در حالیکه در صورت ضرورت شدید چون دعوت اهل این کشورها بسوی اسلام، طلب علم ضروری، تداوی مرض، وگریز از حاکم ظالم، واجب و سنت است، و در حالات عادی حکم اباحت، کراهیت ویا جواز را نظر به حالات مختلف بخود میگیرد.