تحلیل بسترها و پیامدهای مهاجرت در افغانستان (۱۳۸۲ - ۱۴۰۳) (د سلام علمي مجله, 2025)
این پژوهش خواهان موشکافی بسترها و پیامدهای مهاجرت در افغانستان از سال 1382 الی 1403 است. مهاجرت تغییر محل زندگی از زادگاه (کشور مبدا) به کشور دیگری (مقصد) است. مهاجرت تاریخ دیرینه دارد و همواره چالش‎های سیاسی – امنیتی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی را به همراه داشته است. بعد از گرد‎آوری داده‎ها و اطلاعات به شکل کتاب‎خانه‎ای با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی تلاش صورت گرفته است به این پرسش پاسخ داده شود که مهم‎ترین عوامل و پیامدهای مهاجرت میان سال‎های 1382 الی 1403 در افغانستان چه بوده است؟  بربنیاد تیوری دافعه – جاذبه‎ی اورت اس. لی، مهم‎ترین بسترهای شکل دهنده‎ی مهاجرت در افغانستان طی سال‎های 1382 الی 1403هـ.ش جنگ و ناامنی، فقر و بیکاری، نبود امنیت حقوقی و پایین بودن سطح رفاه اجتماعی می‎باشد. یافته‎ها نشان می‎دهد که مهاجرت در افغانستان  پیامدهای سیاسی – امنیتی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی را به همراه داشته است. برای مدیریت مهاجرت در افغانستان سه پیشنهاد ارائه می‎شود: در بعد اقتصادی، ایجاد شغل و فراهم کردن رفاه اجتماعی؛ در بعد سیاسی – حقوقی،  تعریف یک ساختار سیاسی – حقوقی پاسخ‎گو و به‎روز؛ و به لحاظ اجتماعی – فرهنگی، به رسمیت‎ شناختن کثرت‎گرایی فرهنگی.