نقش کسب و کارهای کوچک و متوسط در کاهش مهاجرت نیروی کارِ؛ مطالعه موردی افغانستان

چکیده

مهاجرت یکی از پدیده‌های اجتماعی مهم در جوامع انسانی محسوب می‌شود که عوامل مختلفی در شکل‌گیری و گسترش آن نقش دارند. از میان این عوامل، بیکاری و مشکلات اقتصادی از مهم‌ترین دلایل مهاجرت در جوامع در حال توسعه به شمار می‌روند. در این راستا، تحقیق حاضر با هدف بررسی رابطه میان وضعیت کار و بار، به‌ویژه کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، با میزان مهاجرت نیروی کار صورت گرفته است. این بررسی در پی آن است تا روشن سازد که چگونه فقدان فرصت‌های شغلی در حوزه کسب‌وکارهای کوچک و متوسط در افغانستان، به مهاجرت افراد به بیرون از کشور، به‌ویژه قشر جوان و نیروی کار، چه قدر تأثیر داشته است.

روش تحقیق این مقاله، توصیفی–تحلیلی و آماری بوده و برای گردآوری اطلاعات و معلومات از پرسشنامه‌ای استفاده شده است که توسط نویسنده تنظیم گردیده است، جامعه آماری این تحقیق عمدتاً شامل دو گروه از افراد است: گروه نخست، افرادی هستند که به دلیل بیکاری و نبود فرصت‌های شغلی مناسب، ناگزیر به مهاجرت شده‌اند؛ و گروه دوم، کسانی را در بر می‌گیرد که به واسطه داشتن کسب ‌وکارهای کوچک و متوسط در داخل کشور، تمایل کمتری به مهاجرت از خود نشان داده‌اند. انتخاب این دو گروه با هدف مقایسه تأثیر وضعیت اشتغال بر گرایش به مهاجرت صورت گرفته است. همچنین برای تحلیل دقیق‌تر معلومات، از منابع کتابخانه‌ای به عنوان پشتوانه نظری بهره گرفته شده، تجزیه و تحلیل معلومات جمع آوری شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS و قابلیت‌های Google Form انجام پذیرفته است. این روش امکان تحلیل آماری دقیق و نیز درک بهتری از متغیرهای موجود را فراهم کرده است.

یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که میان نرخ بیکاری و کمبود فرصت‌های شغلی در بخش کسب‌ وکارهای کوچک و متوسط با افزایش مهاجرت نیروی کار، رابطه‌ای مستقیم و معنادار وجود دارد. این نتایج گویای آن است که نبود زمینه‌های اشتغال پایدار، افراد را به ترک محل زندگی و جستجوی فرصت‌های بهتر در دیگر کشورها یا مناطق سوق می‌دهد. بر این اساس، توسعه و حمایت هدفمند از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط می‌تواند یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش نرخ مهاجرت و حفظ سرمایه انسانی در کشور تلقی شود.