استراتیژی استفاده مثبت از افغان های مهاجر در بیرون از کشور (Salam International Academic Journal, 2025)
این تحقیق با هدف طراحی استراتژی بهره‌گیری از ظرفیت‌های مهاجرین افغان مقیم خارج انجام شده. این مطالعه با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش‌شناسی کمّی انجام شده است. داده‌های پژوهش از طریق تحقیق میدانی وبا تکمیل پرسشنامه‌ (گوگل فارم) توسط ۵۰ مهاجر افغان در کشورهای مختلف جمعآوری شده است. یافته‌های تحقیق، نشان می‌دهد که اکثریت پاسخ‌دهندگان را جوانان تحصیل‌کرده (۲۰-۳۵ سال) با مدارج عالی در رشته‌های حقوق، مدیریت، تکنولوژی و علوم صحی تشکیل می‌دهند. بررسی‌ها حاکی از تمایل بالای مهاجرین (۶۵٪) به بازگشت یا همکاری مجازی در صورت تأمین امنیت و زیرساخت‌های لازم است.مهم‌ترین زمینه‌های مشارکت شامل آموزش آنلاین، مشاوره تخصصی، سرمایه‌گذاری خرد و فعالیت‌های فرهنگی می‌شود. با این وجود، موانعی چون نبود نهادهای سازمان‌یافته، ناامنی و محدودیت‌های فنی، به‌عنوان چالش‌های اصلی شناسایی شدند. تحقیق حاضر با تحلیل این اطلاعات، پیشنهاد می‌کند که ایجاد «مرکز ملی ظرفیت‌های مهاجرین» به‌عنوان نهاد هماهنگ‌کننده، راه‌اندازی پلتفرم‌های تخصصی آنلاین و تشکیل شبکه‌های مهاجرین در کشورهای میزبان می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌برداری نظام‌مند از این پتانسیل باشد.نتایج این تحقیق تأکید دارد که دیاسپورای افغان نه‌تنها یک چالش مهاجرتی، بلکه فرصتی استثنایی برای توسعه ملی محسوب می‌شود که با برنامه‌ریزی دقیق و حمایت نهادهای بین‌المللی می‌توان آن را به‌کار گرفت. این تحقیق به‌عنوان نخستین گام در تدوین «طرح ملی مشارکت مهاجرین» می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری‌های آینده قرار گیرد.